Column Pianowereld 3-2014

Leercurve

“Ben ik te oud om nog piano te leren spelen?” Een paar keer per jaar krijg ik van een dame of heer “op leeftijd” deze vraag voorgelegd. “Al 50 jaar piano minnend door het leven gegaan en nu de kinderen uit huis zijn eindelijk actie ondernomen om piano te leren spelen.” Het gebeurt vaker dan u denkt, wellicht bent u zelf ook zo begonnen! Optimistisch als ik ben (en hoop te blijven) zeg ik dan dat je nooit te oud bent om te leren, zelfs als het om zo iets unieks als het bespelen van een instrument gaat. “Dus u kunt mij leren om sonates van Beethoven te spelen, en het liefst ook Chopin Nocturnes en Schumann’s Kinderzsenen?” Hmmm, misschien optimisme met een kanttekening…

Nu zou ik uitgebreid kunnen vertellen wat er allemaal bij komt kijken om met een beetje snelheid en vaardigheid de handen over het klavier te kunnen verplaatsen, en dan op zo’n manier dat de gekozen composities redelijk schoon gespeeld uit de piano komen. Valse hoop geven en meegaan in de gedachten van deze late leerling, dat in principe alle composities geleerd kunnen worden… tja, dat is ook niet helemaal eerlijk. Wat te doen?!
Wat voor mij als docent het beste werkt, is om maar gewoon eens te beginnen met een goede pianomethode en in de proefmaand hem of haar kennis te laten maken met allerlei basisprincipes en technieken. Zo krijgen de meeste volwassen leerlingen al gauw een beeld van wat er allemaal bij komt kijken voordat het ijzeren repertoire gespeeld kan worden. Als ik tussen neus en lippen door vertel dat het instuderen van (bij wijze van spreken) een gemiddelde sonate van Beethoven mij van start tot concert tussen de 60 en 100 uur studietijd kost, valt de mond open van verbazing. Juist ja, terug naar Old MacDonald had a farm en meer van dat soort literatuur.

Uiteindelijk vind ik het helemaal niet zo interessant wat het absolute niveau van mijn leerlingen is. Mijn persoonlijke missie zit hem in het zo positief mogelijk beïnvloeden van de leercurve van de student. Hoe snel leert hij of zij van vorige composities, oefeningen en projecten? Zet de student die kennis bij een volgende uitdaging direct in, en begrijpt hij/zij de context waarin er moet worden gewerkt? Lessen blijken dus vaker contactmomenten om het studieproces te verkennen en uit te breiden. Dit betekent overigens niet dat de (al dan niet denkbeeldige) lat laag ligt! Aan mij de taak die lat precies hoog genoeg te leggen, zodat de balans tussen uitdaging en ruimte voor mentale ontspanning en speelplezier precies goed is.

Ik realiseer me vijf jaar na het behalen van mijn Bachelor diploma steeds vaker wat een contrast het bovenstaande vormt met mijn eigen studietijd aan het conservatorium. Ik begon in 2005 met de illusie dat ik in de aankomende vier jaar regelmatig beoordeeld zou worden op mijn vooruitgang, uiteraard met inachtneming van de toen geldende absolute technische en muzikale eisen. In mijn beleving werden eigen ideeën, vernieuwende initiatieven en de persoonlijke leercurve van vier jaar professionele studie niet meegenomen in de eindbeoordeling. De term conservatorium bleek letterlijk te kloppen: conserveer de oude gedachten over hoe een musicus zich dient te ontwikkelen, en in de maatschappij moet overleven. De pianist die “het beste” Bach en Beethoven speelt, redt zich vast en zeker het beste…

Alexander Buskermolen


Alexander Buskermolen :: Telefoonnummer: +31(0)182-602795 :: Mobiele telefoon: +31(0)6-28415721