Column Pianowereld 4-2013

Het ambacht en de beamer

Er zijn veel overeenkomsten tussen topsporters en professionele musici. Ze zijn al van jongs af aan vol passie bezig met hun hobby, zijn ambitieus en willen het maximale uit hun talent halen. Beide groepen kunnen niet zonder goede begeleiding en reflectie op hun ontwikkeling en geleverde prestaties. Topsporters gebruiken de modernste technologische hulpmiddelen om hun techniek te perfectioneren en zo op de belangrijkste momenten nog beter voor de dag te komen. Maar hoe zit dat eigenlijk bij musici?

Toen ik op het conservatorium zat, waren er al veel studenten die met mp3 opnamen-apparaten en soms met een camcorder aan de slag gingen. Ze namen hun voorspeelavonden op en luisterden en/of keken die weer terug. De één kon niet wachten om het optreden opnieuw te beleven, een ander liet de opname rustig drie maanden in de la liggen totdat hij of zij er (emotioneel) klaar voor was om de confrontatie aan te gaan. Wie regelmatig met muziekstudenten en professionele klassieke musici omgaat, weet dat zij (uitzonderingen daargelaten) nooit, maar dan ook nooit tevreden zijn met hun prestatie. Enerzijds denk ik dat deze instelling je als musicus helpt bij het bereiken van technische – om maar een voorbeeld te noemen – perfectie. Aan de andere kant leert de onderwijspsychologie ons dat er in het leerproces een goede balans moet zijn tussen een kritische houding en stimulerende, positieve feedback. Is die balans zoek en wordt alleen de kritiek benadrukt, dan vlakt de leercurve drastisch af. Met andere woorden; het is dus belangrijk om studie en publieke momenten in het grotere perspectief van de artistieke ontwikkeling te zien.

Wat ik echter vreemd vind, is dat hoewel audio en video opnamen bij concerten of andere toetsingsmomenten gebruikelijk zijn, deze technieken niet of nauwelijks de leslokalen weten te bereiken. Een krachtig medium als video wordt bij mijn weten niet ingezet op het meest belangrijke moment: tijdens de les en studiefase. Daar kan volgens mij de maximale groei worden behaald. Als je de student/leerling direct zijn spel kan laten terug zien, zal er een nieuwe wereld voor hem of haar open gaan. Het gat tussen wat men dacht te doen, zowel technisch als muzikaal, als wat er daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, wordt zo een stuk kleiner. Het is niet voor niets dat leerlingen na het terug zien van een optreden roepen dat ze hun spel zo gehaast vinden klinken. Het gevoel voor verhoudingen van tijd en dynamiek veranderen makkelijk onder druk, en het blijkt altijd weer een uitdaging om echt ‘in het nu’ te luisteren en tijdens het eigen spel een realistisch beeld te krijgen van het totaalplaatje.

Sinds kort ben ik in mijn eigen studio aan het experimenteren met video opnamen en het integreren van video feedback in de lessen. Hoewel ik pas net begonnen ben met deze manier van lesgeven, zijn de reacties en resultaten duidelijk: na het direct terugkijken van de video opnames via de beamer in de studio passen de leerlingen zich razendsnel aan. Zo ontwikkelen zowel de jonge als oudere studenten hun gevoel voor timing en contrast, iets dat ze later bij de moeilijkere composities zeker van pas gaat komen. Ik nodig alle spelende lezers uit om eens kennis te komen maken met deze manier van lesgeven. Voor meer informatie kunt u contact opnemen via mijn website.

Muzikale groet!

Alexander Buskermolen

Camera setup photo 1


Alexander Buskermolen :: Telefoonnummer: +31(0)182-602795 :: Mobiele telefoon: +31(0)6-28415721