Column Pianowereld 5-2012

Gooi en smijtwerk

Een paar maanden geleden werd ik gebeld door een goede kennis en collega van me. Als dirigent/pianist van een groot operettekoor had hij voor de laatste tien regie-repetities een pianist nodig. Zo had hij zijn handen vrij voor het dirigeren. Of ik zin had om dat te doen? Na de rustige zomermaanden had ik wel zin in een uitdagend project, dus direct na mijn heerlijke vakantie in Frankrijk afgesproken om de muziek door te nemen. Ik had de muziek net binnen, dus hij speelde alles wel even voor. So far, so good.

Hoewel operette vergeleken met opera  vaak als lichtzinniger en makkelijker ‘verteerbaar’  wordt gezien, geldt dit niet bepaald voor het klavieruittreksel dat ik op de lessenaar heb staan. Honderd pagina’s zwart…fijn! Met de eerste repetitie al over een paar dagen was het lastig om optimistisch te blijven. Dat red ik nooit! Ik maak er een puinhoop van! Misschien moeten ze maar iemand anders regelen….U begrijpt het wel, met zo’n gedachtegang kom je niet veel verder. Tijd voor een plan van aanpak!

Eerst maar eens beginnen met de ouverture. Ik heb nu een aantal operaproducties begeleid en ik weet dat alle belangrijke thema’s in die ouverture voorbij komen. Met een beetje mazzel staan ze in de rest van het stuk in dezelfde toonsoort. Zo niet, dan heb ik in ieder geval de beweging al in de vingers. Bij deze operette, Gräfin Mariza (schijnt erg bekend te zijn, ik had er nog nooit van gehoord) is het element van herhaling in mijn voordeel. Met de ouverture en wat losse stukjes in de vingers was het tijd voor de eerste repetitie. Op hoop van zegen dan maar.

De regisseur legde het koor uit wat die avond op het programma stond. Uiteraard niet wat ik had voorbereid… Een schuine blik naar de dirigent, ik wist dat het een heftig avondje ging worden. Na zijn bemoedigende woorden: “Maak je geen zorgen joh, je leert de noten wel tijdens de repetitie”, was het tijd om de scene te starten.
De truc is uiteindelijk om zover mogelijk vooruit te lezen om zo alle sprongen en snelle noten goed voor te bereiden. Zodra je ook maak één moment stopt met vooruit lezen, loopt het in de soep. Uiteraard geldt: hoe langzamer het tempo, hoe makkelijker het is om vooruit te lezen (er vanuit gaande dat je geen vierenzestigste nootjes hoeft te spelen). Helaas voor mij geen langzame tempi. Gewoon gaan, niet nadenken, pakken wat je pakken kunt en de rest….bluffen. Ik heb die eerste repetitie een wereldrecord foute noten en bijzondere toonsoorten neergezet. De kunst zit hem trouwens niet in alle noten kunnen spelen, maar in het snel selecteren wat belangrijk is voor het koor. Harmonie, vereenvoudigde melodieën  en het juiste tempo. Ook hier is het element ‘flow’ erg belangrijk. Als je eenmaal in de beweging zit, is alles prima. Raak je even de kluts kwijt? Succes ermee.

Het goedkeurende knikje van de dirigent na afloop van de tweede repetitie zorgde bij mij voor flinke opluchting en meer vertrouwen voor de rest van het project. Het koor had gelukkig alle geduld en waardering voor mijn bijdrage, ik scheen net zo bezorgd te kijken als bij de eerste repetitie van mijn vriend de dirigent. Ik heb het maar als compliment opgevat.

Alexander Buskermolen

 


Alexander Buskermolen :: Telefoonnummer: +31(0)182-602795 :: Mobiele telefoon: +31(0)6-28415721