Column Pianowereld 3-2012

Pianocoach of pianoleraar?

Eén van de vele voordelen van het internet is dat je met een paar klikken een hoop te weten kunt komen over collega pianodocenten. Bij veel van hen kom ik de term coaching of pianocoach tegen. Maar wat doet een pianocoach anders dan de pianoleraar?

Allereerst maar even de definitie van coaching volgens Wikipedia:

“Coaching is een vorm van persoonlijke begeleiding op basis van een gelijkwaardige één-op-één-relatie. De coachee leert, de coach  leerproces. Binnen het coachingstraject worden de doelen vooraf bepaald. Doel van de coaching is het vergroten van de persoonlijke effectiviteit van de coachee”.

De hierboven beschreven aspecten van coaching zijn letterlijk terug te vinden in de “standaard” pianoles. Zo geef ik bijvoorbeeld uitsluitend privéles, dus is er sprake van een één-op één situatie. Ook ga ik uit van gelijkwaardigheid, iets dat compleet los staat van de hoeveelheid kennis waar iemand (de coach/leraar)over beschikt. De pianoles heeft als doel, of zou als doel moeten hebben, het aanleren van het studieproces van de leerling. Hoe eerder je jezelf overbodig maakt hoe beter! Dit zou een doel op zich kunnen zijn, maar misschien is het handig om het leerdoel wat algemeen te omschrijven, bijvoorbeeld:
“het met plezier en ontspanning kunnen spelen van repertoire naar keuze, dat in het bereik ligt van de technische mogelijkheden van de leerling”.

Als pianoleraar ben je er voornamelijk om de leerling inzicht te geven in de manieren van studeren om zo het bovenstaande te bereiken. Natuurlijk hoort daar ook het verbeteren van foutjes en het veranderen van vingerzettingen bij, maar het zou niet het grootste deel van de pianoles moeten beheersen. Mijn bezwaar tegen de tegenstelling in de titel van dit mini betoog is dan ook dat er helemaal geen tweedeling is. In ieder geval niet als je het op deze manier uitlegt. Er bestaat echter nog een andere invalshoek…

Pianocoach zou ook kunnen betekenen dat hij of zij zowel pianist is alsook, al dan niet gecertificeerd, coach. De pianocoach heeft een opleiding tot coach gevolgd, en begrijpt haarfijn hoe de persoonlijkheid van mensen is opgebouwd, en hoe door middel van het stellen van de juiste vragen de reflectie op het studiegedrag wordt vergroot. Een ander onderdeel van de coaching aan de piano (weer eens wat anders dan koffie aan de piano!) is het vinden en benoemen van parallellen tussen het spel van de leerling en het gedrag in alle andere aspecten van zijn/haar leven.
Zo zou je theoretisch kunnen stellen dat een leerling die grote moeite heeft met de fysieke ontspanning (lees: controle wil hebben) op andere gebieden ook een “controlefreak” is. De oplossing die in de pianoles (of was het nou coaching?) wordt bereikt, zou weer kunnen worden vertaald naar een oplossing voor de alledaagse drang tot controle.

Kortom, weet waar je aan begint voordat je jezelf tot pianocoach bombardeert. Er kleeft namelijk een flinke verantwoordelijkheid aan. Als je je kunt vinden in mijn definitie van de “standaard” pianoles, laat dan het stempel van coach achterwege en wees trots op je beroep als pianodocent. Dat is soms al lastig genoeg!

Alexander Buskermolen


Alexander Buskermolen :: Telefoonnummer: +31(0)182-602795 :: Mobiele telefoon: +31(0)6-28415721